Imisa lacag ah ayaa loo baahanyahay si wax looga qabto xaaladaha Bani’aadanimo ee Soomaaliya?

Soomaaliya, 28 Janaayo 2026 (Dawan) — Qaramada Midoobay iyo hay’adaha ay iskaashadaan ayaa soo saaray baaq ku saabsan $852 milyan oo loogu talagalay Soomaaliya, si looga hortago xiisad bani’aadanimo oo sii qoto dheeraaneysa Baqaan ayaa sidoo kale ka digay in hoos u dhaca weyn ee maalgelinta uu ku qasbay hay’adaha gargaarka inay mudnaanta siiyaan dadka ugu nugul, iyadoo malaayiin qof ay weli ku jiraan xaalad ba’an.

Qorshaha Baahida iyo Jawaab-celinta Bani’aadanimada 2026 (HNRP)

Qorshahan wuxuu beegsanayaa 2.4 milyan oo ka mid ah dadka ugu nugul dalka, hoos u dhaca maalgelinta ayaa keenay in hay’adaha gargaarka ay mudnaanta siiyaan degmooyinka iyo goobaha ugu daran xaaladaha. Miisaaniyaddan oo 40% ka yar tii sannadkii hore ayaa ka dhalatay hoos u dhac caalami ah oo ku yimid maalgelinta gargaarka.

Saraakiisha Qaramada Midoobay ayaa caddeeyay in dhimista miisaaniyadda aysan ka dhignayn in xaaladdu soo hagaagtay, balse ay tahay “mudnaan siin adag” oo ka dhalatay dhaqaale yarida jirta.

"Qorshahani wuxuu kusoo beegmay xilli xasaasi u ah Soomaaliya," ayuu yiri Maxamuud Macallin Cabdulle, Guddoomiyaha Hay’adda Maareynta Musiibada Soomaaliyeed (SoDMA). Wuxuu xusay in kasta oo dalku muujiyay adkeysi, haddana malaayiin qof ay weli wajahayaan cunto yari ba’an iyo barakac ay sababeen isbeddelka cimilada iyo colaadaha socda.

George Conway, Isuduwaha Arrimaha Bani’aadamnimada ee Qaramada Midoobay u qaabilsan Soomaaliya, ayaa sheegay in hoos u dhaca maalgelinta uu si weyn u xaddiday awoodda lagu bixin karo gargaarka lagama maarmaanka ah ee lagu badbaadinayo nafta dadka.

"Hoos u dhaca maalgelinta ee aan hore loo arag ayaa si weyn u xaddiday awoodda wadajirka ah ee lagu bixin karo gargaarka lagama maarmaanka ah ee lagu badbaadinayo nafta," ayuu yiri Conway.

Saameynta Bani’aadanimo ee Soomaaliya

Ku dhowaad 4.8 milyan oo qof ayaa u baahan gargaarka sannadkan, kuwaas oo ka mid ah 4 milyan oo qof oo wajahaya baahi daran.

Qorshuhu wuxuu si gaar ah mudnaanta u siinayaa 1.6 milyan oo qof oo ku nool 21 degmo oo lagu tilmaamay baahida ka jirta mid aad u daran.

Carruurta ayaa si gaar ah ugu nugul xaaladda, iyadoo 1.85 milyan oo carruur ah oo da’doodu ka yar tahay shan sano ay halis u yihiin nafaqo-xumo ba’an.

Barakaca ayaa weli ah dhibaato baahsan, iyadoo 3.3 milyan oo barakacayaal ah ay ku nool yihiin xaalado adag.

Qaybaha Maalgelinta ee La Codsaday

$301 milyan ayaa loogu talagalay sugnaanta cuntada.

$80 milyan ayaa loogu talagalay adeegyada caafimaadka.

$72 milyan ayaa loogu talagalay biyaha iyo fayo-dhowrka.

Saraakiisha Qaramada Midoobay ayaa ka digay in haddii aan la helin maalgelin degdeg ah oo joogto ah, horumarkii laga gaaray xasilinta dalka labadii sano ee la soo dhaafay inay dib u noqon karto, iyadoo dadka Soomaaliyeed ee ku tiirsanaa gargaarka ay halis ugu jiraan inay lumiyaan isha kaliya ee ay taageerada ka heli jireen.

Qaramada Midoobay waxay ku baaqday iskaashi caalami ah iyo maalgelin degdeg ah si looga hortago sii xumeynta xaaladaha bani’aadamnimo, gaar ahaan degmooyinka ugu nugul ee dalka.