Wada-hadallo u dhexeeya Sacuudiga iyo Itoobiya xilli gobolku kacsan yahay

Addis Ababa (Dawan)- Ra’iisul Wasaaraha Itoobiya Abiy Axmed ayaa Arbacadii magaalada Addis Ababa ku qaabilay Wasiirka Arrimaha Dibadda Sacuudiga, Amiir Faysal bin Farxaan Aal Sacuud, si ay uga wada hadlaan arrimaha laba geesoodka ah gobolka iyo caalamka.

Booqashadan ayaa ku soo beegantay xilli ay xiisado iyo isbedello siyaasadeed isa soo tarayan oo ka taagan Geeska Afrika.

Abiy Axmed ayaa sheegay in wada-hadalladu diiradda saareen xoojinta xiriirka taariikhiga ah ee u dhexeeya labada dal, ballaarinta iskaashiga dhinacyada muhiimka ah, iyo kor u qaadista isku-duwidda mowqifyada la xiriira arrimaha gobolka iyo kuwa caalamiga ah ee danaha wadajirka ah leh.

Wasaaradda Arrimaha Dibadda Sacuudiga ayaa iyaduna xaqiijisay in wasiirku kala hadlay Abiy horumarradii ugu dambeeyay ee xaaladda gobolka, si loo xoojiyo amniga iyo xasilloonida.

Horraantii bishan Febraayo, Amiir Faysal ayaa magaalada Riyadh ku qaabilay dhiggiisa Itoobiya, Gideon Timothewos, halkaas oo ay kaga wada hadleen xaaladaha ka taagan Geeska Afrika iyo Badda Cas—oo loo arko laba jiho oo si toos ah u saameeya amniga iyo isu-socodka ganacsiga gobolka.

Booqashada wasiirka Sacuudiga ayaa ku soo beegmaysa xilli uu cirka isku shareeray khilaafka u dhexeeya Itoobiya iyo Eritrea. Dowladda Itoobiya ayaa Sabtidii la soo dhaafay ku eedeysay Eritrea inay qabsatay dhul ay sheegtay inuu ka tirsan yahay Itoobiya, isla markaana ay fulisay waxa ay ku tilmaantay “faragelinno” iyo “dhaqdhaqaaqyo ciidan” oo lala kaashanayo jabhado ku sugan gobolka Tigreega. Eedeymahaas waxaa si cad u beenisay dowladda Eritrea.

Dhanka kale, wakaaladda wararka ee Reuters ayaa daabacday warbixin muujinaysa in xog la helay ay tilmaamayso in Itoobiya lagu tuhunsan yahay inay martigeliso saldhig sir ah oo lagu tababarayo kumannaan dagaalyahanno ah oo la sheegay inay ka tirsan yihiin jabhadda Ciidamada Taageerada Degdegga ah ee Suudaan.

Arrintan ayaa ku soo beegmaysa eedeymo la xiriira maalgelin iyo taageero la sheegay inay ka imanayso Imaaraadka Carabta, taas oo la xiriira dagaalka u dhexeeya ciidamada Suudaan iyo xoogagga ka soo horjeeda, iyadoo aan weli jirin war rasmi ah oo ka soo baxay dhinacyada lagu eedeeyay.

Xiisadaha goboleed ayaa sidoo kale ku soo aadaya xilli la dareemayo kala fogaansho u dhexeeya Sacuudiga iyo Imaaraadka, taas oo xoogeysatay kaddiib khilaafkii labada dal ku dhexmaray dalka Yemen taas oo keentay in ciidamada Imaaraadka laga saaro dalkaas.Falanqeeyeyaasha siyaasadda ayaa si gaar ah indhaha ugu haya Itoobiya, oo inkastoo ay juqraafi ahaan ka durugsan tahay xarumaha go’aan-qaadashada Khaliijka, haddana noqotay goob ay ku loollamayaan quwadaha gobolka si ay u xaqiijiyaan danahooda istaraatiijiyadeed. Loollankaas ayaa salka ku haya cidda saamayn ku yeelan doonta marin-biyoodka ganacsiga caalamiga ah, gaar ahaan Badda Cas iyo Geeska Afrika—oo ka mid ah meelaha ugu xasaasisan isu-dheellitirka awoodaha gobolka.