Turkiga oo wada olole uu ku go’doominayo aqoonsi kale oo ay hesho Somaliland

Ankara, 10 Janaayo 2026 (Dawan)- Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Turkiga, Hakan Fidan, ayaa sheegay in Ankara ay hoggaaminayso olole dublamaasiyadeed oo ballaaran oo lagu joojinayo wax kasta oo dardar gelin kara aqoonsi kale oo caalami ah oo ay Somaliland hesho, kaddib aqoonsigii ay Israa’iil ku dhawaaqday dabayaaqadii sannadkii hore.

Isagoo wareysi siiyay telefishinka TRT Haber habeenkii Jimcaha, Fidan ayaa sheegay in Turkigu uu si guul leh u fuliyay waxa uu ku tilmaamay “xakamayn dublamaasiyadeed oo khatar ah”, taas oo looga hortagayay in waddamo kale, gaar ahaan kuwa Reer Galbeedka, ay qaadaan tallaabo la mid ah tan Israa’iil.

Wasiirka Arrimaha Dibadda Turkiga ayaa sheegay in Ankara ay diiradda saartay wada-hadallo iyo gorgortan culus oo ay la yeelatay caasimadaha Galbeedka iyo quwadaha gobolka, si loo xaqiijiyo in aqoonsigii Israa’iil uusan isu beddelin mowjad aqoonsiyo is-daba-joog ah. Wuxuu xusay in diblomaasiyiinta Turkiga ay si hoose uga shaqeeyeen, ayna heleen ballan-qaadyo ka yimid dalal markii hore lagu tuhmayay inay ka fiirsanayaan arrinta aqoonsiga.

“Waxaan wadahadalo ballaaran la galnay Reer Galbeedka, waxaana samaynay dadaal dhab ah si aan uga hortagno in waddan kale uu aqoonsado [Somaliland]” ayuu yiri Fidan, isagoo intaas ku daray in ilaa hadda aysan jirin dowlad kale oo ku dayatay Israa’iil, isla markaana uu rajeynayo in mowqifkaas uu sii jiri doono.

Turkiga, oo ka mid ah saaxiibada ugu dhow Soomaaliya dhinacyada milateriga, amniga iyo horumarinta dhaqaalaha, ayaa u arka ka hortagga aqoonsiga Somaliland mid lama huraan u ah xasilloonida gobolka. Ankara waxay aaminsan tahay in tallaabo kasta oo lagu sharciyeeyo gooni-u-istaagga Somaliland, oo ay ku dhawaaqday 1991, in ay abuuri karto saameyn is-daba-joog ah oo wiiqi karta dowladnimada federaalka Soomaaliya, isla markaana horseedi karta qalalaase hor leh.

Inkasta oo Turkigu ku adkaysanayo inuu guulo ka gaaray dadaalladiisa, Fidan ayaa qiray in xaaladdu weli tahay mid xasaasi ah. Wuxuu aqoonsigii Israa’iil ku tilmaamay “musiibadii ugu weynayd” ee ku dhici karta xasilloonida Soomaaliya iyo guud ahaan Geeska Afrika, isaga oo sheegay in tallaabadaas aysan ka tarjumayn danaha Somaliland, balse ay la xiriirto ajandayaal juquraafi-siyaasadeed oo ka baxsan gobolka.

Fidan ayaa sidoo kale sheegay in waxa uu ugu yeeray “mashruuca Somaliland” uu jiray qorshe lagu doonayay in la hirgeliyo laba sano ka hor, balse uu fashilmay kaddib dadaallo dublamaasiyadeed oo uu Turkigu ku mideeyay Soomaaliya iyo Itoobiya. Sida uu sheegay, tallaabooyinka Israa’iil ayaa noqon kara falcelin ka dhalatay go’doominta gobolka ee ay la kulantay kaddib dagaalkii Qaza.

Isagoo ka digaya khataraha mustaqbalka, Wasiirka Arrimaha Dibadda Turkiga ayaa carrabka ku adkeeyay in Gacanka Cadmeed iyo marinka Bab el-Mandeb ay leeyihiin muhiimad istiraatiiji ah oo sare, isla markaana is-maandhaafka ka jira halkaas uu qayb ka yahay tartan juquraafi-siyaasadeed oo ku saabsan xakamaynta marinada ganacsiga iyo ammaanka badda.