Sicir-bararka Itoobiya oo hoos u dhacay

Addis Ababa, 19 Janaayo 2026 ( Dawan)- Dowladda Itoobiya ayaa ku dhawaaqday horumar la taaban karo oo laga gaaray xasillinta dhaqaalaha guud, kaddib markii ay si muuqata hoos ugu dhaceen heerarka sicir-bararka, isla markaana uu sare u kacay dakhliga dowladda, arrintaas oo lagu micneeyay natiijada dib-u-habeyn dhaqaale oo ballaaran oo ka socota dalka.

Wasiirka Dakhliga Itoobiya, Aynalem Negussie, ayaa sheegtay in dowladda ay ku guuleysatay inay soo xareyso ku dhowaad 709 bilyan oo birr intii lagu jiray lixda bilood ee ugu horreeyay sannad-maaliyadeedka hadda socda, taasoo ka dhigan koror dhan 256 bilyan oo birr marka loo eego isla muddadii sannadkii hore.

Waxay intaas ku dartay in dowladda ay hiigsanayso inay gaarto dakhli gaaraya 2.1 tirilyan oo birr marka la gaaro dhammaadka sannad-maaliyadeedka, iyada oo la wanaajinayo hannaanka canshuuraha, lana ballaarinayo tirada muwaadiniinta iyo shirkadaha u hoggaansama bixinta canshuuraha.

Wasiirku waxay sheegtay in wejiga xiga ee qorshayaasha dowladda uu diiradda saarayo casriyeynta nidaamyada canshuuraha ku saleysan tiknoolajiyadda, adkeynta la-dagaallanka musuqmaasuqa iyo la baxsiga canshuuraha, iyo dhisidda nidaam canshuureed ku dhisan kalsooni iyo iskaashi dhex mara bixiyeyaasha canshuuraha iyo hay’adaha dowladda.

Dhankiisa, Guddoomiyaha Bankiga Dhexe ee Itoobiya, Ayuub Tekalign, ayaa warbaahinta gudaha u sheegay in dib-u-habeynta dhaqaale ee dalka laga hirgeliyay ay horseedday cusboonaysiin ballaaran oo lagu sameeyay siyaasadda lacagta, nidaamka sarrifka lacagaha qalaad, iyo xoojinta adkeysiga hay’adaha maaliyadeed.

Ayuub Tekalign wuxuu sheegay in isbeddelladan ay si toos ah u saameeyeen sicir-bararka, kaas oo hoos uga dhacay in ka badan 30 % bishii Juun 2019, una soo dhacay 9.7 % dhammaadkii Diseembar 2025, taasoo muujinaysa horumar la taaban karo oo laga gaaray xakamaynta sicir-bararka.

Sidoo kale, guddoomiyuhu wuxuu tilmaamay in la yareeyay farqiga u dhexeeya sarrifka rasmiga ah iyo kan suuqa madow, isla markaana amaahda la siiyo waaxda gaarka loo leeyahay ay gaartay 77 %. Waxaa kale oo uu xusay in dalka laga sameeyay in ka badan 254 milyan oo akoonno maaliyadeed oo dijitaal ah, taasoo muujinaysa koboc weyn oo ku yimid ka-qaybgalka adeegyada maaliyadeed iyo isbeddelka dhijitaalka ah.

Mas’uuliyiinta dowladda Itoobiya ayaa sheegay in dhammaan tilmaamahan ay qeyb ka yihiin dadaallo joogto ah oo lagu xaqiijinayo xasilloonida dhaqaale ee lagu horumarinayo ganacsiga, laguna dhisayo hannaan adag oo lagu gaari karo koboc dhaqaale oo loo dhan yahay, kana tarjumaya himilooyinka horumarineed ee dalka.